Çift terapisi, ilişkideki sorunun taraflardan birine ait olduğu varsayımıyla değil, ikili arasında kurulan etkileşim örüntüsüne odaklanarak çalışır. Ümraniye Madenler’deki ofiste çiftlerle görüşmeler yürütülmektedir.
Çift terapisi neyi hedefler?
Çiftlerin terapiye gelirken taşıdığı en yaygın beklenti şudur: “Uzman haklı olanın kim olduğunu söylesin.” Çift terapisi bunu yapmaz. Çünkü ilişki sorunlarının büyük bölümünde mesele kimin haklı olduğu değil, tarafların birbirine nasıl yanıt verdiğidir.
Çalışmanın odağı üç noktadadır:
- Döngüyü görünür kılmak. Aynı tartışma neden hep aynı yerde tıkanıyor, kim ne yaptığında diğeri nasıl tepki veriyor?
- Tepkinin altındaki ihtiyacı açığa çıkarmak. Öfkenin altında çoğu zaman incinme, kaygı ya da terk edilme korkusu vardır. Bunlar dile getirilmediği sürece tartışma yüzeyde kalır.
- Yeni bir etkileşim biçimini seans içinde denemek. Öğrenilen şeyin sadece konuşulması değil, terapistin gözetiminde uygulanması gerekir.
İlişkileri tıkayan dört örüntü
John Gottman’ın çiftlerle yürüttüğü uzun süreli gözlem çalışmaları, ilişkilerde ayrılıkla güçlü biçimde ilişkili dört etkileşim biçimi tanımlar:
1. Eleştiri
Davranış yerine kişiliği hedef almak. “Çöpü çıkarmayı unutmuşsun” ile “Sen zaten hiçbir şeyi düşünmezsin” arasındaki fark budur.
2. Savunuculuk
Sorumluluğun herhangi bir kısmını üstlenmek yerine karşı suçlamaya geçmek. “Ben mi? Sen geçen hafta ne yaptın peki?”
3. Küçümseme
Alay, göz devirme, aşağılayıcı ton. Dört örüntü içinde ayrılığı en güçlü öngören davranıştır.
4. Duvar örme
Tartışma sırasında tümüyle çekilmek, susmak, yanıt vermemek. Genellikle fizyolojik aşırı uyarılmışlığa verilen bir tepkidir; karşı taraf bunu ilgisizlik olarak okur.
Bu dördü, tek başına bir kez ortaya çıktığında ilişkinin sonunu göstermez. Belirleyici olan, bunların ilişkideki baskın iletişim biçimi hâline gelmesidir.
Süreç nasıl işliyor?
Ortak görüşme
İlk seans çiftle birlikte yapılır. İlişkinin öyküsü, başvuru nedeni ve tarafların süreçten beklentileri ele alınır.
Bireysel görüşmeler
Genellikle her iki tarafla birer bireysel görüşme yapılır. Bu görüşmelerin amacı taraf tutmak değil, ortak seansta dile getirilmesi zor olan içerikleri anlamaktır.
Formülasyon ve geri bildirim
Değerlendirme sonrasında çifte, ilişkideki döngünün nasıl işlediğine dair ortak bir çerçeve sunulur. Bu aşama çoğu çift için sürecin en aydınlatıcı bölümüdür: tartışmanın “kimin suçu” olmaktan çıkıp bir örüntüye dönüştüğü an.
Çalışma seansları
Ortak seanslarda iletişim becerileri, çatışma anında geri çekilme ve yeniden yaklaşma, onarım girişimleri ve karşılıklı ihtiyaçların dile getirilmesi üzerine çalışılır.
Gizlilik konusunda önemli bir not
Bireysel görüşmelerde paylaşılan bilgiler için baştan net bir çerçeve konur. Terapistin taraflardan biriyle diğerine karşı gizli bir ittifak kurması, sürecin işlemesini imkânsız hâle getirir. Bu nedenle, ilişkinin geleceğini doğrudan ilgilendiren konularda gizli tutulan bilgilerle çalışmanın sürdürülemeyeceği baştan belirtilir.
Çift terapisi her durumda uygun mu?
Hayır. Aşağıdaki durumlarda ortak seanslar uygun değildir ya da ertelenir:
- Süregelen fiziksel şiddet. Şiddetin bulunduğu bir ilişkide ortak seans, mağdur tarafın güvenliğini tehlikeye atabilir. Bu durumda öncelik güvenliğin sağlanmasıdır.
- Taraflardan birinde çalışılmamış, ağır ve öncelik taşıyan bireysel bir tablo bulunması
- Taraflardan birinin ayrılma kararını kesinleştirmiş olması — bu durumda çalışma “ilişkiyi kurtarma” değil, ayrılık sürecini daha az yıkıcı yürütme yönünde şekillenebilir
- Aktif madde kullanım bozukluğu
İlişkideki döngü, ancak dışarıdan bakıldığında görünür hâle gelir.
Randevu ve bilgi için arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eşim gelmek istemiyor, tek başıma bir şey yapabilir miyim?
Evet. Bireysel çalışmayla da ilişki dinamikleri üzerine anlamlı ilerleme sağlanabilir. Kişinin kendi tepki örüntüsünü değiştirmesi, döngünün işleyişini etkiler. Bu, çift terapisinin yerini tutmaz ancak işlevsiz bir başlangıç değildir.
Kaç seans sürer?
Çift terapisi genellikle bireysel terapiden daha kısa ve daha odaklı yürütülür. Yine de süre, başvuru nedenine ve ilişkinin ne kadar süredir tıkalı olduğuna göre değişir.
Terapist bir tarafı tutar mı?
Hayır. Çift terapisinde terapistin “danışanı” ikili ilişkinin kendisidir. Taraflardan birinin haklı çıkarılması sürecin amacı değildir.
Aldatma yaşandıysa çalışılabilir mi?
Evet, ancak süreç farklı yürür ve genellikle üç aşamalıdır: krizin yatıştırılması, olayın anlamlandırılması ve güvenin yeniden inşası. Bu, ilişkiyi sürdürme kararının önceden verilmiş olmasını gerektirmez.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. İlişkinizde fiziksel şiddet söz konusuysa öncelik güvenliğinizdir; Alo 183 Sosyal Destek Hattı’ndan destek alabilirsiniz.